Van Vereniging naar Stichting

laatste update 8 december 2019

Wat zijn verenigingen en stichtingen?

 

Vereniging

Heeft u een wens of doel en wilt u met anderen samenwerken om dit te bereiken? Bijvoorbeeld om uw winkelgebied te verbeteren, samen te sporten of muziek te maken? Dan kunt u kiezen voor de vereniging als rechtsvorm. Specifieker een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid, want in een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid zijn bestuurders met hun privévermogen aansprakelijk voor de verplichtingen (Kamer van Koophandel).

Een vereniging heeft leden, die tijdens de algemene ledenvergadering mee mogen beslissen over belangrijke zaken binnen de vereniging (www.notaris.nl). Leden betalen contributie en kunnen het bestuur zelf bepalen. De hoogste macht in een vereniging ligt bij de ledenvergadering, waar ieder lid in principe één stem mag geven. Op basis van de resultaten van de ledenvergadering wordt het bestuur bepaald, dat ook weer uit leden bestaat. Het bestuur van een vereniging bevat meestal een voorzitter, secretaris en een penningmeester (www.ensie.nl).

U richt een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid op met een akte van de notaris. In deze akte staan de statuten. Hierin staan in ieder geval:
-naam en vestigingsplaats
-doel (het maken van winst om onder de leden te verdelen kan geen doel zijn)
-verplichtingen van de leden
-wijze waarop de algemene vergadering bijeen wordt geroepen
-regels voor benoeming en ontslag bestuurders
-bestemming van het overschot na ontbinding

Ook als u de statuten wilt wijzigen, moet u langs de notaris. Naast statuten hebben veel verenigingen een huishoudelijk reglement, waarin de praktische zaken zijn geregeld. Hiervoor heeft u geen notaris nodig. Een vereniging met rechtsbevoegdheid moet zich inschrijven in het Handelsregister. (Kamer van Koophandel)

Verenigingen kunnen werknemers in dienst hebben. De bestuurders zijn in principe niet in loondienst en vallen dus niet onder de werknemersverzekeringen.

Net als bij een stichting moet je bij een vereniging de bestuurders bij de KvK inschrijven met formulier 22, en uitschrijven bij de KvK. (Kamer van Koophandel)

Het bestuur is bij wet verplicht binnen zes maanden na afloop van het boekjaar en tenminste eenmaal per jaar een algemene vergadering uit te schrijven. Het bestuur moet dan een jaarverslag uitbrengen en rekening en verantwoording afleggen over het gevoerde beleid. De wet schrijft verder dat een termijn van ten minste zeven dagen in acht genomen moet worden voor het bijeenroepen van een ALV wanneer een statutenwijziging of ontbinding van de vereniging op de agenda staat. (www.svrnotarissen.nl)

De vereniging is wettelijk verplicht een boekhouding te voeren en moet binnen de gestelde termijn een balans en een staat van baten en lasten kunnen overleggen. De penningmeester, die binnen het bestuur voor deze zaken de eerste verantwoordelijkheid draagt, wordt in de regel gecontroleerd door een kascommissie uit het ledenbestand. (www.svrnotarissen.nl)

De contributies van de leden vormen meestal de voornaamste bron van inkomsten. Maar er zijn ook andere mogelijkheden: donaties, subsidies, legaten, schenkingen en dergelijke. Het is verstandig om in geval van schenkingen of legaten een notaris te raadplegen, in verband met eventuele schenkings- of successierechten. (www.svrnotarissen.nl).

 

Stichting

Wilt u een bepaald maatschappelijk, sociaal of ideëel doel realiseren, zoals natuurbehoud, hulp aan andere mensen of de verspreiding van cultuur? En heeft u hiervoor een vermogen beschikbaar? Dan kunt u kiezen voor de stichting als rechtsvorm (Kamer van Koophandel).

U richt een stichting op met een akte van de notaris. Hierin verklaart u dat u de stichting in het leven roept en bepaalt u de statuten. De notaris regelt vervolgens de inschrijving bij KVK. De inschrijfkosten bij KVK bedragen 50 euro. De overige kosten van een stichting oprichten zijn onder meer afhankelijk van de notariskosten en bedragen enkele honderden euro's. Die kunnen per notaris verschillen.

Als u een stichting opricht, moet u statuten bepalen. In de stichting-statuten staat onder meer:
-de naam van de stichting, met het woord 'stichting' als deel van de naam;
-het doel van de stichting;
-hoe bestuurders benoemd en ontslagen worden;
-de vestigingsplaats van de stichting;
-hoe besluitvorming plaatsvindt binnen de stichting;
-of er een raad van commissarissen is;
-waar het geld naartoe gaat als de stichting wordt opgeheven.

U moet de stichting inschrijven in het Handelsregister van KVK. (Kamer van Koophandel). Meestal staan er ook regels over de organisatie in de statuten. Als u de statuten van de stichting wilt wijzigen, dan heeft u ook een akte van de notaris nodig. Handig is het daarom om ook een huishoudelijk reglement op te stellen. Hierin gaat het over de dagelijkse gang van zaken. Denk aan het aantal vergaderingen. Dit kunt u zelfstandig aanpassen. (Rabobank: www.ikgastarten.nl)

Een stichting heeft een bestuur, maar geen leden. Meestal bestaat een bestuur uit een voorzitter, secretaris, penningmeester en eventueel algemene bestuursleden. Maar dat kan ook anders zijn. In een stichting heeft het bestuur de touwtjes in handen. Een stichting kan personeel in dienst nemen. Via de statuten kan ook worden bepaald dat er een raad van commissarissen is. Deze houdt toezicht op het bestuur. (Kamer van Koophandel) In het ‘wettelijke normaal-type’ mist een stichting een toezichthoudend orgaan tegenover het bestuur. (www.svrnotarissen.nl) 

Een stichting is een rechtspersoon. Dit betekent dat de bestuurders in principe niet aansprakelijk zijn voor de schulden. Er zijn wel uitzonderingen op deze regel (zoals bij wanbestuur). (Kamer van Koophandel)

 

Waarom zou je kiezen voor een stichting of een vereniging?

Kamer van Koophandel: Wanneer kiest u voor een stichting of voor een vereniging? Tussen beide rechtsvormen bestaan verschillen en voor beiden gelden andere regels. Een vereniging heeft leden. Een stichting niet, die heeft alleen een bestuur. De leden van de vereniging kiezen het bestuur. Daardoor heeft een vereniging in de praktijk een meer democratisch karakter, maar gaat besluitvorming moeizamer omdat leden bij belangrijke besluiten ook een stem hebben. Bij een stichting beslist het bestuur.

Kamer van Koophandel: In het algemeen kiest men een vereniging als men gezamenlijk maatschappelijke activiteiten wil ontplooien, bijvoorbeeld bij een sport- of buurtvereniging. Een stichting richt men meestal op om een ideëel doel te behalen of zich daarvoor in te zetten. Denk aan diverse goede doelen stichtingen.

www.doehetzelfnotaris.nl:
-Een vereniging is democratisch, een stichting niet echt. Bij de stichting heb je met andere bestuursleden te maken, maar niet met leden.
-De betrokkenheid bij een vereniging is groter. De vereniging is immers echt van de leden. Bij een stichting heb je misschien donateurs, maar die staan toch verder af.
-Het bestuur van de vereniging komt uit de leden. Dat kan een probleem vormen. Bij de stichting kan je ze overal zoeken.
Zie ook filmpje doehetzelfnotaris.nl: https://www.youtube.com/watch?v=ZKaONma_p-8

 

 

 

 

 

Wat zijn voorbeelden van andere dorpsraden?

Dorpsraad Beugen

(Paul Hendriks (Ontvangt dit ook graag als het onderzoek af is)): De dorpsraad wil de leefbaarheid van Beugen behouden en waar mogelijk verbeteren. In hun in 2017 opgestelde plan ‘Kijk op Beugen 2025’ zijn de belangrijkste focuspunten van de dorpsraad vastgelegd. Er werden 10 werkgroepen opgezet waarvan drie werkgroepen met alleen leden van de dorpsraad en zeven werkgroepen waar ook vrijwillig aangemelde mensen bijzitten: Jeugd, Welkom in Beugen, Veiligheid, Zorg en Welzijn, Wonen, Kermis, Basisschool, Investeringen, Communicatie en Verkeer. Daarnaast behandelt de dorpen ook ad-hoc-zaken die belangrijk zijn voor het dorp.

De dorpsraad is een stichting en dat bevalt ze goed. Enig punt van (sporadische) kritiek is dat het bestuur niet democratisch gekozen wordt. Dat probeert de dorpsraad op te lossen door een ‘onofficiële stemming’ te houden bij bestuurswissels in de openbare vergaderingen. Ook de dorpsraad Beugen denkt over de rol van de Dorpsraad in de toekomst, met name kijkende naar de kernendemocratie. Ze willen een scheiding in stand houden tussen de dorpsraad als enkel vertegenwoordigend en adviserend orgaan, en het ambtelijk apparaat als besluitvormend en uitvoerend orgaan. Idealiter zien ze samenwerking tussen deze twee als de beste optie, maar dus geen optie waarbij ze zelf uitvoeren. 

 

Dorpsvereniging Ledeacker

(Paulette Wolters): De dorpsvergadering reageert na de volgende bestuursvergadering.

Dorpsraad Rijkevoort

(Marian Teurlinx): De dorpsraad reageert na hun overleg op 4 november.

 

Dorpsraad Velp

(Rob Meijs): De dorpsraad heeft als doel het algemeen belang van het dorp en zijn bewoners te behartigen. Hierbij horen ook verbetering van woon-, werk- en leefklimaat en het stimuleren van initiatieven die het behoud van identiteit en karakter in het dorp mogelijk maken. In principe is de rol van de Dorpsraad louter verbindend voor de bevolking onderling, en als laagdrempelig intermediair naar de Gemeenteraad en het College van B&W. Bij organisatie van evenementen en andere initiatieven, treedt de raad voornamelijk faciliterend op. De dorpsraad heeft sinds de oprichting de vorm van stichting. Hiervoor hebben zij toentertijd gekozen omdat de raad zonder winstoogmerk wilde functioneren.

De dorpsraad krijgt van de gemeente Grave een “basisbijdrage” die iedere organisatie in Grave krijgt die bijdraagt aan het maatschappelijk belang. Hiermee betalen ze bijvoorbeeld vergaderkosten en de website.  De belangrijkste inkomsten van de dorpsraad zijn gelden uit het Integraal Dorps Ontwikkelingsplan (IDOP), voorheen een programma van de provincie Noord-Brabant en daarna doorgezet door de gemeente Grave. Afhankelijk van de aanvraag en de beschikbaarheid van middelen, wordt jaarlijks opnieuw bekeken of toekenning van die gelden plaats vindt.

 

Dorpsraad Vortum-Mullem

(Peter van Bree): De dorpsraad heeft als doel de levendigheid te vergroten en een dorp te behouden waar het goed wonen is. Dat doen zij op allerlei manieren. Sinds een aantal jaren werkt het bestuur met werkgroepen. Het doel van de werkgroepen is om met zoveel mogelijk mensen aan het dorp te “werken” zodat niet alles door het bestuur gedaan hoeft te worden. Daarbij helpt het met de betrokkenheid naar het dorp. Werkgroepen zijn: infrastructuur; bouw/groei; recreatie/toerisme; MFA; Zorg en Welzijn; Welkom; Website; Kermis; Koningsdag; AED; Kerstverlichting; Collecte Goede Doelen; Groen; Dorpsblad; Sportveld; Glasvezel; Buurtpreventie; school/peuterspeelzaal; 75 jaar vrijheid; Jongeren; Sinterklaas; Sint Maarten en Heemkunde. In die werkgroepen zitten samen meer dan 55 verschillende mensen, waarvan enkelen in meerdere werkgroepen zitten.

De dorpsraad van Vortum-Mullem is sinds de oprichting een stichting geweest, dat bevalt ze prima. Er is een bestuur van zes personen. Zij beheren het geld uit het Leefbaarheidsfonds van de gemeente en bepalen welke werkgroep wat krijgt. Ook beleggen ze maandelijks een vergadering die voor iedereen openbaar is. De mensen uit de werkgroepen schuiven hierin aan en kunnen vertellen waar ze mee bezig zijn of wat ze van plan zijn. Wanneer er iets gedaan moet worden, wordt in de vergadering voorgelegd wie er iets mee gaat doen. Als niemand zich meldt, laten ze dat project vallen.

 

Dorpsraad Smakt-Holthees

(Theo Steeghs): De dorpsraad heeft als doelstelling het bevorderen en bewaken van de leefbaarheid van de gemeenschap en het welzijn van de inwoners. Dit kan betrekking hebben op zowel de huidige tijd (voorzieningen, luchtverontreiniging, lawaai, aantasting natuur en vervoer) als op de lange termijn (voortbestaan verenigingen, woningbouw, school). Ook de overgang naar participatiesamenleving wordt behandeld. Niet ieder kan die verantwoordelijkheid zonder ondersteuning aan. De vraag welke voorzieningen hiervoor nodig zijn, ligt ook op het bord van de dorpsraad. Dit is een ontwikkelingsproces, een pad dat zij met vallen en opstaan bewandelen. Voor bepaalde zaken heeft de dorpsraad vaste (AED-onderhoud, dorpsfeest, mobiel podium, aankondigingsborden) of tijdelijke (zoals nu m.b.t. zonneparken) werkgroepen, waarin vooral niet-leden van de dorpsraad zitting hebben. Ze voeren daarnaast overleg met allerlei instanties: gemeenten, eventueel provincies, waterschappen, politie, scholen, kerk, actiegroepen zoals nu “Stop Vliegbasis de Peel”.

Toen de dorpsraad de statuten in 1993 vastlegde werd gekozen voor een stichting. Waarom toentertijd voor die vorm werd gekozen weten de leden niet. De dorpsraad denkt dat ze ook nu voor een stichting zouden kiezen waarvan de leden van de dorpsraad het bestuur vormen. Mogelijk is een stichting meer flexibeler en sneller wanneer als rechtspersoon opgetreden moet worden. Primair is van belang dat de dorpsraad gedragen wordt door de gemeenschap. Ook dient een benoeming periodiek herbevestigd te worden.

Een advies t.a.v. de financiën: Als regel ontvangen dorpsraden subsidie van de gemeenten (De dorpsraad van Venray en Boxmeer, want Smakt en Holthees zijn een gemeenschap in twee provincies en twee gemeenten). Gemeenten stellen als regel dat je maximaal X maal het jaarbedrag dat je van de gemeente ontvangt als vermogen mag hebben. Is dat meer, dan kan er gekort worden, tenzij het gelabeld is. Labelen doe als je spaart voor een bepaald project. Soms ontvangt de dorpsraad ook geld vanuit andere bronnen, bv. winst uit een dorpsblad, subsidie van de Rabobank of wat dan ook. Stop dat geld in een aparte stichting, dan hou je daar volledige zeggenschap over.

 

Dorpscoöperatie Westerbeek

(Frans van der Heijden): De dorpscoöperatie van Westerbeek heeft als doel te zorgen voor zelfsturing en onderlinge samenwerking die de leefbaarheid bevordert. Dit doen ze door activiteiten zoals het borgen van voorzieningen rondom welzijn en zorg, maar ook de energievoorziening. Verder speelt de coöperatie een belangrijke rol voor vereniging overstijgende zaken (gezamenlijke subsidieaanvragen, gezamenlijke vergunningen en bijhouden activiteitenkalender). Deze activiteiten zijn verdeeld onder de werkgroepen: AED, dorpsjournaal (wekelijks gezamenlijk krantje verenigingen), kermis, koningsdag, paasvuur, schaatsbaantje, sinterklaas, website, wandelvierdaagse, ouderenzorg, 4/5-mei, project begrazingsweide, project buurtkracht (energiecoöperatie), project dorpsommetje (wandelpaden onderhouden), project Dorpsontwikkelingsplan, project Evenemententerrein (beheer), project Feestverlichting, project Huiskamer (beheer), project Opschoondag, project Speelbos, project Sportveld (i.s.m. voetbalvereniging).

De dorpsraad is in 2013 overgegaan naar de organisatievorm van coöperatie. Er zijn 140 adressen lid van de coöperatie. Deze leden vormen het hoogste orgaan van de coöperatie en zij kiezen een bestuur. Het bestuur, bestaande uit 7 personen, krijgt advies van het Kwartaaloverleg, waarin vier keer per jaar 25 leden van werkgroepen en verenigingen en belangstellenden vergaderen. Het bestuur heeft de verantwoordelijkheid voor het in stand houden van de werkgroepen en projecten.\

 

Dorpsraad Wijbosch

Dorpsraad Wijbosch – Frank Mulkens (0637430504, fmulkens@online.nl)

Realisatie:  steRk tekst en vorm     Colofon: deze website is een initiatief van de Dorpsraad Sint Tunnis